جلال مصطفوى كاشانى

43

دارو مسئله پزشكى قرن ( فارسى )

دادند كه در عرض يك سال 507 كليه را كه در نتيجه كالبدشكافى درآورده‌اند ، از لحاظ بافت‌شناسى ، مورد بررسى قرار داده‌اند . همان زمان پزشكان ، از خويشان بيماران درگذشته ، دربارهء مصرف داروهاى حاوى فناستين پرسيده و يادداشت كرده‌اند ، در نتيجه اين بررسى يك بستگى و ارتباط آشكار ، ميان مقدار مصرف داروهاى حاوى فناستين و شدت دگرگونيهاى بافت‌شناسى در پستانك ( پاپى ) كليه‌ها وجود داشته است . پژوهشگران مختلف توانستند نشان دهند كه بافت مردگى پستانكى ( نكروز ( Papillaire در گرده آماس ( پيلونفريت ) مزمن غير انسدادى همراه با مصرف داروهاى حاوى فناستين ، آشكارا ، بيشتر ديده مىشود تا در گرده آماسهائى ( پيلونفريت ) كه فناستين مصرف نشده است . » « 27 » اما ، چنان كه ياد شد ، در طول مدت 60 سال آزگار ، هيچيك از پزشكان جهان به اين نكته مهم و حياتى پى نبرده بود كه فناستين سم كليه است و مصرف آن حتى تواند به مرگ بيماران بيانجامد . در آن دوران طولانى همهء پزشكان ، به علت بىخبرى از زيان فناستين ، آن را معمولا به مقدارى بيشتر از حد مجاز نيز تجويز مىكردند . چنان كه در كتاب « پزشكىنامه » تأليف ميرزا علىاكبر خان ناظم الاطبا كه به سال 1899 چاپ شده دربارهء فناستين چنين آمده است : « فناستين از عوامل دافع الحراره قويه مىباشد و چون به مقدار 20 تا 70 سانتىگرم آن را بياشامند از 2 تا 3 درجه حرارت بدن را پائين مىآورد و چون به مقدار يك تا يك و نيم گرم در 24 ساعت استعمال كنند دافع الوجع ( ضد درد ) مىباشد . مصنف مىگويد فناستين از عوامل مسكن و دافع الوجع است و قويا موثر مىباشد و مخصوصا در مواردى از رماتيسم مفصلى كه ساليسيلات دو سود بىاثر بود مؤثر است و نيز در رماتيسم عضلانى اثرهاى خوب از آن مشاهده كرده‌ام و تا 4 گرم آن را در 24 ساعت در دفع رماتيسم عضلانى استعمال كرده و فوائد زياد برده‌ام . » آرى ناظم الاطبا ، به پيروى از استادان پزشكى فرانسه ، فناستين را تا 4 گرم در 24 ساعت تجويز مىكرد و حال آنكه امروزه مقدار آن را بيش از يك گرم در 24 ساعت جايز نمىدانند . « 28 » به احتمال نزديك به يقين ، چون مردم نود سال پيش ، نسبت به افراد كنونى ، بدنهايى سالم‌تر داشتند ، لذا در برابر سموم يارايى و قدرت تحملى بيشتر از خود نشان مىدادند . به عبارت ديگر كبد و كليهء آنان سموم را بهتر خنثى و دفع مىكرد

--> ( 27 ) . مجلهء خلاصهء نوشته‌هاى پزشكى بنياد نيكوكارى نوريانى ، مرداد 1353 مقاله به قلم دكتر هادى مرتضوى . ( 28 ) . J . P . Giroud et Coll . Pharmacologie - clinique . T . P . 1978 P . 1080 Expansion scientique Francaise .